Szukaj Otwórz menu
Pory dnia a przemiana materii

Pory dnia a przemiana materii

Dodane: 08.03.2013 | Autor: Agnieszka Wasilewska

Rozumiejąc mechanizmy rządzące zmianami zachodzącymi w metabolizmie, mamy szansę na lepsze wykorzystanie określonych pór dnia na różnego typu aktywność życiową. Dotyczy to także nawyków żywieniowych.

Spis treści:

    Dobowe zmiany w przemianie materii i energii

     

    W toku ewolucji istoty żywe, w tym organizm człowieka, nabyły zdolność do adaptacji do warunków środowiska, w którym żyją. Dotyczy to także dostosowania się do cyklu dobowego i dostępności światła słonecznego. Oznacza to, że wszelkie mechanizmy i procesy metaboliczne zachodzące w naszym ciele są zsynchronizowane i pracują w ściśle określonym rytmie.

    To światło jest bodźcem odbieranym przez struktury naszego mózgu jako sygnał do zakończenia fazy odpoczynku i do pobudzenia mechanizmów czujności i gotowości do funkcjonowania w ciągu dnia. I nic dziwnego – z biologicznego punktu widzenia światło oznacza podwyższenie temperatury otoczenia, rozwój roślin, dostępność pokarmu… Światło to życie, a do życia i codziennej aktywności organizm musi się przygotować i zdobyć energię niezbędną do wykonywania niezbędnych funkcji życiowych.

    Rozumiejąc mechanizmy rządzące zmianami zachodzącymi w organizmie, mamy szansę na lepsze wykorzystanie określonych pór dnia na różnego typu aktywność. Dotyczy to także nawyków żywieniowych i dostosowania ich do aktualnych potrzeb. Pozwoli to na zachowanie optymalnej masy ciała, a tym samym unikanie nadwagi i schorzeń jej towarzyszących.

     

    Mechanizmy regulujące odżywianie

     

    Ogniwem inicjującym dobowe zmiany metabolizmu jest szyszynka, a właściwie produkowana przez nią melatonina. Stężenie melatoniny jest najwyższe w godzinach nocnych, natomiast w ciągu dnia produkcja tego hormonu jest hamowana. Poziom melatoniny odpowiada m.in. za stymulację lub hamowanie czynności przysadki produkującej hormony napędzające cały metabolizm i umożliwiające aktywne funkcjonowanie, w tym spożywanie, trawienie, wchłanianie i magazynowanie składników pokarmowych.

    Za proces przyswajania pokarmów odpowiedzialny jest cały zespół hormonów, które dzięki prawidłowym mechanizmom regulacyjnym działają synergistycznie (wspólnie) lub antagonistycznie (przeciwnie) w stosunku do siebie i zapewniają dostęp do glukozy wszystkim komórkom organizmu po przyjęciu pokarmu oraz zapewniają jej stałe stężenie we krwi pomiędzy posiłkami i w nocy. Odpowiadają także za gromadzenie i uwalnianie lipidów z tkanki tłuszczowej.

     

    Pora dnia a apetyt

     

    Bardzo charakterystyczne są dobowe wahania stężenia we krwi hormonów, takich jak np. kortyzol. Jego najwyższe stężenie obserwuje się około godziny 8:00 rano, a poziom spada w ciągu dnia, aby osiągnąć najniższy około północy i ponownie powoli wzrasta w ciągu nocy. Zadaniem kortyzolu jest kontrolowanie metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek. Niższe stężenie tego hormonu w ciągu dnia oznacza zmniejszenie magazynowania glukozy w wątrobie (jako glikogenu) i jej efektywniejsze wykorzystanie przez mięśnie szkieletowe.

    W ciągu dnia przeważają procesy prowadzące do zużywania energii, a zatem też chudnięcia. Może mieć to wpływ na zmniejszenie apetytu, co dodatkowo pomaga ograniczyć podaż składników pokarmowych. Paradoksalnie oznacza to, że warto zjeść porządne śniadanie i nabrać energii na cały dzień, gdyż nie zostanie ona użyta „przeciwko nam”, a jedynie zagwarantuje lepszą zdolność do aktywności fizycznej i umysłowej. Warto wspomnieć, że w ciągu dnia w organizmie zatrzymywana może być większa ilość wody niż w nocy.

    Autor: Agnieszka Wasilewska
    Przeczytaj również powiązane z tematem

    Encyklopedia

    Nie znalazłeś odpowiedzi - zadaj pytanie

    Wejdź na forum

    FaceboookGoogle plusTwitterYoutube