Szukaj Otwórz menu
Jakie tłuszcze są zdrowe?

Jakie tłuszcze są zdrowe?

Dodane: 14.06.2013 | Autor: lek. Ewa Gąsecka

Tłuszcze w pokarmach kojarzą nam się źle – z otyłością, miażdżycą, chorobami serca. Świadomość, jakiego rodzaju dieta korzystnie wpływa na zdrowie organizmu, ma kluczowe znaczenie w kształtowaniu właściwych nawyków żywieniowych.

Spis treści:

    Tłuszcze w diecie

     

    Tłuszcze w pokarmach kojarzą nam się źle – z otyłością, miażdżycą, chorobami serca. Większość osób ma wyrzuty sumienia po zjedzeniu tłustej golonki. Świadomość, jakiego rodzaju dieta korzystnie wpływa na zdrowie organizmu, ma kluczowe znaczenie w kształtowaniu nawyków żywieniowych. Lekarze często przestrzegają przed zgubnymi skutkami nadmiaru tłuszczów w diecie. Wielu pacjentów w trakcie wizyty lekarskiej usłyszało o konieczności ich ograniczenia. Lekarze w szczególności zwracają uwagę na ich zgubny wpływ na poziom cholesterolu i nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych.

     

    Rola tłuszczów w diecie

     

    Czy powinniśmy w takim razie wyłączyć tłuszcze z diety? Czy oprócz odkładania się ich nadmiaru w miejscach, w których byśmy sobie tego nie życzyli, są nam do czegoś potrzebne?

    Okazuje się, że odgrywają one ważną rolę w naszym organizmie i są niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Są nie tylko źródłem energii, ale także niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm nie potrafi syntetyzować i muszą być dostarczone z pożywieniem. Tłuszcze umożliwiają wchłanianie witamin A, D, E i K, są materiałem budulcowym błon komórkowych, uczestniczą w syntezie niektórych hormonów tkankowych. Ponadto są nośnikiem smaku, a po ich zjedzeniu długo utrzymuje się uczucie sytości.

     

    Kwasy tłuszczowe

     

    Wśród kwasów tłuszczowych wyróżniamy nasycone i nienasycone. Nie wszystkie są dla nas tak samo korzystne. Za złą sławę tłuszczów odpowiadają te pierwsze, udowodniono bowiem ich niezaprzeczalną rolę we wzroście tzw. „złego cholesterolu” LDL we krwi, a co za tym idzie, powstawania miażdżycy i częstszego występowania choroby wieńcowej i udaru mózgu.

    Występują one głównie w produktach zwierzęcych, w dużych ilościach w smalcu, słoninie, boczku, tłustych gatunkach mięs, skórze drobiu, wędlinach, szczególnie podrobowych – pasztetowej, salcesonie, kaszance, a także w parówkach – nawet tych „cielęcych”, w których cielęciny bywa tylko 3%! Również w tłustym nabiale, szczególnie serach żółtych i topionych jest duża ich zawartość. Z produktów roślinnych kwasy tłuszczowe nasycone znajdziemy przede wszystkim w oleju palmowym oraz tak ostatnio modnym kokosowym.

     

    Zdrowe tłuszcze

     

    Tłuszcze nienasycone dzielą się na jednonienasycone i wielonienasycone. Te pierwsze znajdują się w dużych ilościach w oliwie z oliwek i oleju rzepakowym. Produkty te nadają się zarówno do spożywania na zimno, jak i do smażenia, jako najbardziej polecane w najmniejszym stopniu ulegają szkodliwym przemianom w wysokiej temperaturze.

    Wielonienasycone kwasy tłuszczowe spotkamy w naturze jako dwie istotne grupy: omega-3 i omega-6. Omega-6 występują w  przeważającej ilości w innych olejach – słonecznikowym, kukurydzianym, lnianym, arachidowym, sojowym, z pestek winogron, ryżowym i innych. Nadają się do spożywania na zimno. Jednak szczególną rolę odgrywają omega-3, zawarte w tłustych rybach morskich, takich jak łosoś, śledź, makrela, sardynka i sardela. Mają niezaprzeczalne działanie przeciwmiażdżycowe, przeciwzapalne i przeciwkrzepliwe, a także obniżają poziom trójglicerydów i podnoszą poziom HDL, czyli tak zwanego „dobrego cholesterolu”. Mówi się również o ich działaniu przeciwnowotworowym, przeciwalergicznym i przeciwdepresyjnym.

    Mimo że omega-3 i omega-6 są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, istotna jest ich proporcja w diecie – powinna ona wynosić 1:5. W krajach cywilizacji zachodniej, w tym również w Polsce, wynosi ona niestety około 1:9. Spowodowane jest to niskim spożyciem ryb i dużej ilości tłuszczów roślinnych, zawartych w przetworzonych produktach spożywczych. Te niezdrowe proporcje mogłaby zmienić większa ilość ryb na naszych talerzach.

    Kilka słów należy poświęcić najbardziej niekorzystnym, szkodliwym dla naszych naczyń i serca kwasom tłuszczowym trans. Powstają one w dużych ilościach wskutek zmiany metodą uwodorniania postaci płynnej olejów roślinnych w stałą, a więc występują w margarynach w kostkach oraz wszechobecnym utwardzonym tłuszczu roślinnym. Można go znaleźć w chipsach, ciasteczkach, wafelkach, krakersach, herbatnikach, pakowanych ciastach, frytkach i wielu innych przetworzonych produktach, gdyż mają niską cenę i długi termin przydatności do spożycia.

    Tłuszcze ogółem powinny stanowić 30% kaloryczności diety. Nie powinniśmy więc restrykcyjnie ich ograniczać, ale wybierać te, które są dla nas korzystne.

    Zobacz filmy powiązane z tematem
    Przeczytaj również powiązane z tematem

    Encyklopedia

    Nie znalazłeś odpowiedzi - zadaj pytanie

    Wejdź na forum

    FaceboookGoogle plusTwitterYoutube