Szukaj Otwórz menu
Wrodzona niedrożność kanalika łzowego

Wrodzona niedrożność kanalika łzowego

Dodane: 17.06.2013 | Autor: dr n. med. Monika Kujawa-Hadryś

U około 50% noworodków można po urodzeniu stwierdzić niedrożność przewodu nosowo-łzowego. W niektórych przypadkach zamknięcia przewodu nosowo-łzowego może dojść do ostrego stanu zapalnego woreczka łzowego i tkanek miękkich powiek. Należy wówczas włączyć antybiotykoterapię ogólną, a w przypadku zropienia woreczka łzowego, chirurgiczny drenaż.

Spis treści:

    U około 50% noworodków można po urodzeniu stwierdzić niedrożność przewodu nosowo-łzowego. Przyczynę stanowi najczęściej cienka błonka zlokalizowana na końcu przewodu. Rodzice często zgłaszają się do gabinetu okulistycznego z dziećmi, u których zauważyli łzawienie i obecność śluzowej lub śluzowo-ropnej wydzieliny na brzegach powiek i rzęsach. Nadmierne łzawienie początkowo może być przeoczone przez rodziców, ponieważ wytwarzanie łez rozpoczyna się około 6 tygodni po urodzeniu. Ciężkość objawów klinicznych może się zmieniać. Przy ucisku okolicy worka łzowego wypływa z punktu łzowego mętna wydzielina. W około 30% wada ta występuje obustronnie.

     

    Niedrożność kanalika łzowego – leczenie zachowawcze

      

    Leczenie zachowawcze polega na wykonywaniu kilkakrotnie w ciągu dnia masażu woreczka łzowego (masażu Criglera) i regularnym stosowaniu kropli z antybiotykiem. Jest to postępowanie wystarczające przez pierwsze sześć miesięcy życia dziecka. Masaż ułatwia opróżnienie worka z wydzieliny, co zmniejsza możliwość wystąpienia zakażenia bakteryjnego. Ponadto prawidłowo przeprowadzony masaż wpływa na wytworzenie ciśnienia hydrostatycznego, a to w niektórych przypadkach może otworzyć kanalik i zmniejszyć objawy. Rodziców należy pouczyć, aby umieszczali palec nad kątem wewnętrznym, następnie uciskając, przesuwali ku dołowi wzdłuż nosa. Mniej więcej w 90 % wszystkich przypadków dochodzi do samoistnego wyleczenia w pierwszym roku życia.

     

    Udrażnianie kanalika łzowego

     

    U większości niemowląt z klinicznymi objawami w szóstym miesiącu życia, przewód otwiera się bez leczenia operacyjnego  przed ukończeniem pierwszego roku życia. Dlatego dokładne określenie optymalnego dla zabiegu czasu jest bardzo trudne. Z jednej strony, im wcześniej zostanie przeprowadzony, tym krótszy będzie okres objawów i leczenia zachowawczego. Jeśli zabieg jest wykonywany po dwunastym miesiącu życia, zwiększa się ryzyko podjęcia innych, poza sondowaniem, działań chirurgicznych. W 30 % przypadków sondowanie podjęte u dziecka powyżej drugiego roku życia kończy się niepowodzeniem.

     

    Zabieg udrażniania kanalika łzowego

     

    U bardzo małych dzieci lub w przypadku, gdy konieczne jest odbarczenie woreczka łzowego, stosuje się dostępne ambulatoryjne metody unieruchomienia. Jednak większość zabiegów jest przeprowadzana w znieczuleniu ogólnym. Istnieją bowiem badania wskazujące na negatywny wpływ bólu u niemowląt i małych dzieci. Zabieg rozpoczyna się rozszerzeniem punktów łzowych. Następnie wprowadza się do dróg łzowych specjalną sondę. Po zgłębnikowaniu powinno się przepłukać drogi łzowe roztworem soli fizjologicznej, celem sprawdzenia ich drożności. U 90% pacjentów poniżej 13. miesiąca życia do udrożnienia wrodzonej niedrożności dróg łzowych wystarcza ich pojedyncze sondowanie.

     

    Rezultaty zabiegu udrożniania kanalika łzowego

     

    Po zabiegu zaleca się przez kilka dni podawanie 2-4 razy dziennie kropli z antybiotykiem lub/i steroidem oraz fenylefryny w kroplach do nosa, w celu obkurczenia błony śluzowej nosa, by ułatwić odpływ łez. U dzieci z wrodzonymi wadami serca zaleca się profilaktycznie, ogólną antybiotykoterapię. Czasami na efekt zabiegu należy nieco poczekać. Częściej jednak jest on widoczny tuż po zabiegu. Przez około 2 tygodnie po zabiegu powinno się nadal wykonywać masaż worka łzowego. Ocena rezultatów jest najbardziej miarodajna po tygodniu od odstawienia leczenia. Nawroty po nieudanym zabiegu zdarzają się po około miesiącu. Jeśli sondowanie nie przyniosło oczekiwanego efektu, wskazane jest powtórzenie zabiegu po kilku tygodniach. U niektórych pacjentów może się utrzymywać okresowe łzawienie. Jest ono najczęściej związane z infekcją dróg oddechowych. Dolegliwość ta świadczy o obecności drożnego, ale wąskiego kanału nosowo-łzowego, który jest okresowo blokowany przez obrzęk błony śluzowej nosa.

     

    Niedrożność kanalika łzowego – inne metody leczenia

     

    Inną metodą leczenia wrodzonej niedrożności dróg łzowych jest nadłamanie małżowiny nosowej dolnej. Stosuje się ją w przypadkach, w których istnieje twardy opór podczas zgłębnikowania dolnego odcinka kanału kostnego lub po nieudanym wstępnym sondowaniu. Kolejnym sposobem leczenia jest rozszerzanie cewnikiem balonowym niedrożnego odcinka kanału łzowo-nosowego. Metodą częściej jednak stosowaną w razie niepowodzenia po pierwszym i kolejnym sondowaniu jest intubacja rurką silikonową. Rurkę tę pozostawia się przez okres 3-6 miesięcy. Zwiększa to prawdopodobieństwo utrzymania drożności kanału po usunięciu rurki. Jeśli nie można wykonać intubacji lub pomimo jej wykonania objawy nadal występują, zaleca się wykonanie zespolenia spojówkowo-workowo-łzowego (dacrycystorhinostomia).

     

    Niedrożność kanalika łzowego - powikłania

     

    W niektórych przypadkach zamknięcia przewodu nosowo-łzowego może dojść do ostrego stanu zapalnego woreczka łzowego i tkanek miękkich powiek. Należy wówczas włączyć antybiotykoterapię ogólną, a w przypadku zropienia woreczka łzowego, chirurgiczny drenaż. Po ustąpieniu procesu zapalnego zabiegiem z wyboru jest zgłębnikowanie przewodu nosowo-łzowego.

    Zobacz filmy powiązane z tematem
    Przeczytaj również powiązane z tematem

    Encyklopedia

    Nie znalazłeś odpowiedzi - zadaj pytanie

    Wejdź na forum

    FaceboookGoogle plusTwitterYoutube